De christelijke feestdagen vormen samen de kern van het kerkelijk jaar. Ze volgen het leven van Jezus Christus: van zijn geboorte en dood tot zijn opstanding en de komst van de Heilige Geest. Hieronder vind je een overzicht van alle belangrijke christelijke feesten, in de volgorde waarin ze door het jaar lopen, met uitleg over de betekenis van elk feest.
Het kerkelijk jaar: hoe de christelijke feestdagen zijn opgebouwd
Het kerkelijk jaar begint niet op 1 januari, maar met de Advent, vlak voor Kerst. Daarna volgt een vaste reeks van feesten en periodes die samen het verhaal van het christelijk geloof vertellen. Sommige feesten vallen altijd op dezelfde datum (zoals Kerst op 25 december), andere verschuiven elk jaar mee omdat ze aan Pasen zijn gekoppeld. Pasen valt namelijk altijd op de eerste zondag na de eerste volle maan na 21 maart.
Advent: voorbereiding op Kerst
Advent duurt vier weken en begint op de vierde zondag voor Kerst. Het is een periode van bezinning en verwachting. Christenen bereiden zich voor op de geboorte van Jezus. In veel kerken brandt een adventskrans met vier kaarsen: elke week wordt er een extra kaars aangestoken. Advent is géén feestdag op zich, maar eerder een aanloop naar het grote feest dat eraan komt.
Kerst (25 en 26 december)
Met Kerst viert het christendom de geboorte van Jezus Christus in Bethlehem. Eerste Kerstdag (25 december) is de eigenlijke feestdag; Tweede Kerstdag (26 december) is in veel landen, waaronder Nederland, ook een officiële vrije dag. Kerst is het meest bekende christelijke feest en wordt wereldwijd gevierd, ook door mensen die verder weinig met religie hebben. De kerkelijke nadruk ligt op de boodschap dat God mens werd om bij de mensen te zijn.
Veertigdagentijd: vasten voor Pasen
De veertigdagentijd (ook wel vastentijd of in rooms-katholieke kring de Quadragesima) begint op Aswoensdag en duurt veertig dagen, tot aan Pasen. De veertig dagen verwijzen naar de tijd die Jezus in de woestijn doorbracht. Christenen gebruiken deze periode voor bezinning, gebed en vasten. Zondag telt niet mee als vastendag, want elke zondag wordt in het christendom gezien als een kleine opstanding.
Goede week en Goede Vrijdag
De week voor Pasen heet de Goede Week (of Stille Week). Ze begint op Palmzondag, de dag waarop Jezus Jeruzalem binnenreed op een ezel. De week loopt toe naar Witte Donderdag, waarop het Laatste Avondmaal wordt herdacht, en Goede Vrijdag, de dag waarop Jezus gekruisigd werd. “Goed” in Goede Vrijdag verwijst naar de betekenis die christenen aan zijn dood hechten: hij stierf, volgens het geloof, voor de zonden van de mensheid. In Nederland is Goede Vrijdag geen officiële feestdag, maar voor veel christenen een belangrijke dag van stilte en overdenking.
Pasen: het centrale christelijke feest
Pasen is voor christenen het allerbelangrijkste feest van het jaar. Op Eerste Paasdag wordt de opstanding van Jezus gevierd, drie dagen na zijn dood op Goede Vrijdag. Dat Jezus opstond uit de dood (de opstanding of resurrectie) is de kern van het christelijk geloof. Zonder Pasen, zo stelt de apostel Paulus in de Bijbel, is er geen christendom. Tweede Paasdag is in Nederland ook een officiële vrije dag. Pasen valt elk jaar op een andere datum, ergens tussen 22 maart en 25 april.
Hemelvaartsdag (veertig dagen na Pasen)
Veertig dagen na Pasen viert het christendom Hemelvaartsdag. Op deze dag, altijd een donderdag, wordt herdacht dat Jezus naar de hemel opsteeg. In Nederland is Hemelvaartsdag een officiële feestdag. Rond Hemelvaartsdag is er vaak een lang weekend, omdat de vrijdag erna voor velen een vrije dag is.
Pinksteren (vijftig dagen na Pasen)
Pinksteren valt vijftig dagen na Pasen, altijd op een zondag. Het feest herdenkt de uitstorting van de Heilige Geest over de eerste volgelingen van Jezus, zoals beschreven in het bijbelboek Handelingen. Christenen zien Pinksteren als het begin van de kerk. Eerste en Tweede Pinksterdag zijn in Nederland beide officiële feestdagen.
Overzicht van alle christelijke feestdagen
| Feest | Wanneer | Officiële vrije dag (NL)? |
|---|---|---|
| Advent | Vier weken voor Kerst | Nee |
| Kerst | 25 en 26 december | Ja |
| Aswoensdag | 46 dagen voor Pasen | Nee |
| Palmzondag | Zondag voor Pasen | Nee |
| Witte Donderdag | Donderdag voor Pasen | Nee |
| Goede Vrijdag | Vrijdag voor Pasen | Nee |
| Pasen | Wisselend, 22 maart tot 25 april | Ja (twee dagen) |
| Hemelvaartsdag | 39 dagen na Pasen (donderdag) | Ja |
| Pinksteren | 49 dagen na Pasen (zondag) | Ja (twee dagen) |
Veelgestelde vragen over christelijke feestdagen
Hoeveel christelijke feestdagen zijn er officieel vrij in Nederland?
In Nederland zijn zes officiële feestdagen direct verbonden aan het christendom: Eerste en Tweede Kerstdag, Eerste en Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Eerste en Tweede Pinksterdag. Goede Vrijdag is geen wettelijke vrije dag, al geven sommige werkgevers die dag wel vrij.
Wat is het verschil tussen de katholieke en protestantse viering?
De feesten zelf zijn grotendeels hetzelfde. Het verschil zit meer in de manier van vieren. Rooms-katholieken leggen extra nadruk op rituelen zoals Aswoensdag (met het askooltje) en de uitgebreide ceremonies in de Goede Week. Protestantse kerken zijn over het algemeen soberder in hun liturgie, maar vieren dezelfde feestdagen.
Waarom verschuift Pasen elk jaar?
Pasen volgt een oude rekenregel: het valt op de eerste zondag na de eerste volle maan die op of na 21 maart valt. Dat verklaart waarom Pasen soms al eind maart is en andere jaren pas eind april.
De christelijke feestdagen zijn geen losstaande tradities, maar hangen nauw met elkaar samen. Ze vertellen samen het verhaal dat voor christenen centraal staat: van verwachting en geboorte, via lijden en dood, naar opstanding en vernieuwing. Of je nu gelovig bent of niet, het helpt om te weten wat elk feest inhoudt, zeker omdat ze zo bepalend zijn voor de Nederlandse feestdagenkalender.
