Typisch Mexico is een mix van kleurrijke tradities, levendige muziek, bijzondere feesten en een keuken die wereldwijd bekend staat. Van de iconische sombrero tot de indrukwekkende Meso-Amerikaanse tempels: Mexico heeft een culturele rijkdom die nergens anders zo samenvalt. Dit artikel neemt je mee langs de meest herkenbare en unieke kenmerken van het land.
Mexicaanse keuken: meer dan taco’s
De Mexicaanse keuken is in 2010 door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid. Dat zegt veel. De basis bestaat uit maïs, bonen en chilipepers, aangevuld met ingrediënten als avocado, tomaat, chocolade en vanille. Veel van die ingrediënten zijn ooit vanuit Mexico de rest van de wereld in gerold.
Taco’s zijn wereldwijd bekend, maar in Mexico zelf is de variatie enorm. Elke regio heeft eigen gerechten. In Oaxaca eet je mole negro, een saus op basis van gedroogde chilipepers en cacao. In Yucatán vind je cochinita pibil, langzaam gegaard varkensvlees in zure saus. Straateten speelt een grote rol: tortilla’s, tamales, elotes (geroosterde maïs) en tlayudas zijn typische gerechten die je overal langs de weg koopt.
Día de Muertos: feest van de doden
Día de Muertos is misschien wel het bekendste culturele feest van Mexico. Op 1 en 2 november herdenken Mexicanen hun overleden dierbaren, niet met rouw maar met feest. Families bouwen thuis altaren (ofrendas) vol met foto’s, bloemen, eten, kaarsen en persoonlijke spullen van de overledene. Het geloof is dat de geesten van de doden op deze dagen terugkeren naar de levenden.
De goudgele cempasúchil-bloem (een soort goudsbloem) is het symbool van dit feest. De bloemenblaadjes worden gebruikt om een pad te maken van het kerkhof naar huis, zodat de geesten de weg terug kunnen vinden. Gezichten worden beschilderd als suikerbeesten (calaveritas). Dit feest is inmiddels ook door UNESCO erkend als immaterieel erfgoed.
Mariachi: de muziek van Mexico
Mariachi is de muziekvorm die onlosmakelijk verbonden is met Mexico. Een mariachi-band bestaat uit meerdere muzikanten die typische instrumenten bespelen: violen, trompetten, gitaren en de grote vihuela of guitarrón (een diepe bastgitaar). De muzikanten dragen zwarte kostuums met zilveren sierstukken, de zogenaamde traje de charro.
Mariachi-muziek wordt gespeeld bij feesten, verjaardagen, bruiloften en op pleinen. In Mexico-Stad is het Plaza Garibaldi dé plek waar bands staan te wachten om ingehuurd te worden. Ook mariachi staat op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed.
Tequila en mezcal
Tequila is een van de bekendste exportproducten van Mexico. De drank wordt gemaakt van de blauwe agave, een plant die uitsluitend in bepaalde regio’s van Mexico groeit. Echte tequila mag alleen worden geproduceerd in de staat Jalisco en een paar aangrenzende gebieden. De stad Tequila, in Jalisco, is het hart van de productie en heeft zelfs een eigen agavelandschap dat UNESCO-erfgoed is.
Mezcal is een oudere en meer ambachtelijke neef van tequila. Het verschil zit hem in de bereiding: bij mezcal worden de agavepitten gerookt, wat de drank een karakteristieke rokerige smaak geeft. Mezcal wordt geproduceerd in meerdere staten, met Oaxaca als bekendste producent. In Mexico drinkt men mezcal traditioneel puur, met schijfjes sinaasappel en chilizout.
De sombrero en charreada
De sombrero is de brede hoed die voor de meeste mensen het beeld van Mexico bepaalt. Oorspronkelijk was het een praktische hoed voor Mexicaanse ruiters en boeren om zich te beschermen tegen de zon. De charro-cultuur (de Mexicaanse ruitertraditie) speelt hierin een centrale rol.
De charreada is het Mexicaanse rodeo en staat centraal in die charro-cultuur. Ruiters en amazones laten hun vaardigheden zien met paarden en stieren. Ze dragen kleurrijke, rijkversierde kostuums. Charreada is geen toeristische attractie maar een levende volkstraditie, die ook als UNESCO-erfgoed is erkend. Het is de nationale sport van Mexico.
Danza de los Voladores: vliegende dansers
Een van de meest spectaculaire tradities van Mexico is de Danza de los Voladores, de dans van de vliegers. Vijf mannen klimmen op een paal van soms wel 30 meter hoog. Vier van hen springen naar beneden en draaien langzaam in cirkels omlaag aan touwen, terwijl de vijfde op de top muziek speelt. De dans heeft een religieuze betekenis en is afkomstig van de Totonac-bevolking in de staat Veracruz. Ook dit ritueel staat op de lijst van UNESCO immaterieel erfgoed.
Meso-Amerikaanse architectuur
Mexico heeft indrukwekkende overblijfselen van de oude beschavingen die hier leefden: de Maya’s, de Azteken en de Zapoteken, om er een paar te noemen. Piramides zoals Chichén Itzá (een van de zeven wereldwonderen van de nieuwe wereld) en Teotihuacán trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. De bouw van deze structuren getuigt van een hoog ontwikkelde kennis van astronomie, wiskunde en architectuur.
Teotihuacán, vlakbij Mexico-Stad, is een van de best bewaarde oude steden ter wereld. De Piramide van de Zon is daar het grootste bouwwerk en meet aan de basis meer dan 200 bij 200 meter. Bezoekers kunnen de piramide beklimmen en hebben van bovenaf zicht op de hele vlakte rondom.
Wat maakt Mexico typisch Mexico?
Typisch Mexico is niet één ding. Het is de combinatie van een rijke pre-Columbiaanse geschiedenis, een levende volkscultuur, een diverse keuken en tradities die generaties lang bewaard zijn gebleven. Veel van die tradities zijn zo uniek dat ze internationale erkenning hebben gekregen. Mexico is een land waar het verleden en het heden naast elkaar bestaan: oude piramides naast moderne steden, mariachi naast hedendaagse popmuziek, eeuwenoude recepten naast snelle taquería’s op de hoek.
Wil je Mexico echt leren kennen, dan loont het om verder te kijken dan de bekende beelden. De diversiteit per regio is enorm, en precies dat maakt het land zo bijzonder.
